Podstawowym założeniem metody Callana jest jednorazowe wprowadzanie trzech nowych słówek, których wymowa i znaczenie podawane jest ustnie przez lektora bez możliwości oglądania pisowni tych wyrazów ze strony studentów. Studenci proszeni są o poprawne wypowiedzenie tych słów a następnie, po ewentualnej korekcie wymowy, proszeni są o odpowiedzenie pełnym zdaniem na trzy pytania ułożone z wykorzystaniem nowo wprowadzonych wyrazów. Studenci mogą otrzymać tylko te pytania, które są w podręczniku i tylko odpowiedzi zamieszczonych w podręczniku muszą udzielić. Ponieważ nie można w czasie lekcji posługiwać się książką przy nowym materiale nauczyciel podpowiada uczniom po kilka wyrazów odpowiedzi wymuszając na nich w ten sposób całą wypowiedź. Przy kolejnych powtórkach, na tej samej lub kolejnych lekcjach studenci są już w stanie samodzielnie udzielić odpowiedzi na "stare" pytania a przy czwartej powtórce nie powinni mieć z odpowiedzią żadnych problemów. W ciągu 50 minutowej lekcji studenci w zależności od wielkości grupy odpowiedzą na kilkadziesiąt pytań. Zupełna koncentracja uczniów na zadawanym pytaniu wymuszana jest tym, że nigdy oni nie wiedzą do kogo pytanie zostanie skierowane więc w fazie pytającej muszą uważnie słuchać nauczyciela.
Oprócz wypowiedzi ustnych metoda Callana rozwija także umiejętności czytania i pisania nowo poznanego słownictwa. Nauczanie gramatyki odbywa się poprzez wprowadzanie definicji zawierających treści gramatyczne, odpytaniu tych definicji i wykorzystaniu danego materiału gramatycznego w praktyce poprzez system pytań i odpowiedzi, zawierających dane konstrukcje gramatyczne. Okresowo przeprowadzane są szybkie testy sprawdzające u studentów stopień opanowania materiału i określające możliwość awansu do dalszych etapów nauki.



